کتاب گنج حضور

 

کتاب گنج حضور، گردآوری، ترجمه و تألیف غفار عبدالهی متنق در سال 1397 از سوی انتشارات دانشگاه تبریز بچاپ رسیده است.

این کتاب دربرگیرنده زندگی‌نامه و دست خط و دل نوشته‌ی عده‌ای از شخصیت‌های داخلی و خارجی بازدیدکننده از موزه دانشگاه تبریز است. از زمان تأسیس موزه دانشگاه تبریز (1328 شمسی) تا به حال افراد زیادی از این موزه دیدن کرده، و عده‌ای در دفتر یادبود موزه به درج نظرهای خود پرداخته‌اند. بسیاری از این نظرها در حد قدردانی و تشکر از دست‌اندرکاران این مجموعه‌ی فرهنگی است و ممکن است برای دیگران چندان جالب نباشد، اما ازآنجایی‌که عده‌ای از بازدیدکنندگان از افراد سرشناس و از چهره‌های معروف فرهنگی، علمی و سیاسی داخلی و خارجی‌اند، نوشته و امضای آن‌ها از اهمیت فرهنگی و تاریخی برخوردار است و ممکن است مطابق علاقه‌ی دوستداران تاریخ و ادب این مرز و بوم نیز بوده باشد، بخصوص که اغلب این افراد در باب تاریخ و فرهنگ و هنر ایران کارهایی انجام داده و آثاری به یادگار گذارده‌اند.

در دفتر یادبود حدود شصت نفر از مقامات سیاسی، علمی و فرهنگی ایران و جهان بعد از بازدید از موزه دانشگاه تبریز و مشاهده‌ی یادگارهای فرهنگی و تاریخی کشور عزیزمان، نظرها و تأثرات خود را به رشته تحریر درآورده‌اند. مطالب مندرج در این دفتر در طی شصت سال جمع‌آوری‌شده است،که قدیمی‌ترین متن به سال 1954 میلادی و جدیدترین آن به سال 1396 شمسی مربوط است. همچنین برخی افراد تنها به درج امضای خود در این دفتر اکتفا کرده‌اند. در این دفتر بازدیدکنندگان محترم موزه نظرهای خود را علاوه بر زبان فارسی به زبان‌های مختلفی چون ترکی آذربایجانی، ترکی استانبولی، انگلیسی، فرانسوی، هندی، روسی، سوئدی، ژاپنی، آلمانی قید کرده‌اند.

از میان مهمانان داخلی می‌توان از افرادی همچون دکتر محمدمعین، مجتبی مینوی، عباس زریاب خویی، دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی، دکتر عزت‌الله نگهبان، آیت‌الله محسن مجتهد شبستری، غلامعلی حداد عادل و آیت‌الله علی کریمی جهرمی یادکرد؛ و از محققان و دولتمردان خارجی می‌توان به کسانی چون تارا چند سفیر کبیر هند، بازیل گری محقق انگلیسی و احمد آتش و فاروق سومر محققان برجسته ترک اشاره کرد که به مناسبت شغلی و یا سفرهای علمی و شرکت در همایش‌ها و سمینارها در ایران و دانشگاه تبریز حضور یافته و دل نوشته و امضای خود را در این دفتر وارد کرده‌اند.

ازآنجایی‌که آوردن نام تمام کسانی که در این دفتر مطلبی نوشته و یا امضایی به یادگار گذاشته‌اند میسر نبود، از بین مهمانان خارجی ده نفر و از مهمانان داخلی دوازده نفر که از معروف‌ترین و تأثیرگذارترین افراد و به‌نوعی شخصیت سیاسی، علمی و یا ادبی به‌حساب می‌آیند، انتخاب شدند.

برای اینکه این دفتر برای محققان و علاقه‌مندان قابل‌استفاده و مفید بوده باشد، سعی شده که علاوه بر ترجمه مطالب غیرفارسی، مهمانان و بازدیدکنندگان، بخصوص آن‌هایی که از منزلت علمی- فرهنگی و سیاسی بالایی برخوردارند، به خوانندگان معرفی شوند. در این راستا زندگی‌نامه علمی و سیاسی آن شخصیت‌ها که در این دفتر اثری برجای گذاشته‌اند، مطالعه و در کنار متن و امضای آن‌ها در مجموعه آورده شد. درباره‌ی علت حضور شخصیت‌های علمی و سیاسی خارجی در ایران و دانشگاه تبریز نیز در حد امکان مطالبی آورده شده است.