منازعه قره­ باغ، دلایل و پیامدها



نشست علمی – تخصصی « منازعه قره­باغ، دلایل و پیامدها» روز چهارشنبه 05/04/1392 همزمان با حضور هیئت فعالان آزادی قره باغ جمهوری آذربایجان در تالار شهریار دانشگاه تبریز برگزار شد. در این نشست که به همت موسسه تاریخ و فرهنگ ایران و موسسه فرهنگی و مطالعات بین المللی آران برگزار گردید، نخست دکتر محمدعلی پرغو رئیس موسسه تاریخ و فرهنگ ایران در سخنانی قره باغ را زخمی بر پیکره جهان اسلام معرفی نمود و پایان یافتن رنج و محنت مسلمانان آذری را آمال همه ایرانیان دانست




وی با اشاره به تاریخ و فرهنگ مشترک ایران و جمهوری آذربایجان ، تبعات اشغال قره باغ را مختص آذربایجان ندانست و اظهار داشت؛ هم اکنون سرزمینیکه به اذعان اسناد تاریخی به جهان اسلام تعلق دارد از آن جدا شده و نمادهای فرهنگی و دینی آن نیز در معرض خطر است.

وی در سخنرانی علمی خود افزود؛ کشورشناسی  یعنی شناخت سرزمینها، اقوام، فرهنگها و جوامع بشری و شکل واقعی زندگی و بررسی عواملی که در پیدایش و تکوین آنها نقش داشته است. از آنجائیکه مناطق مختلف جغرافیایی شرایط متنوعی را در زمینة استقرار انسان و شکل گیری کانونهای حکومتی آن بوجود می آورند، طبیعی است که بدون آگاهی از شرایط جغرافیایی و ویژگیهای محیطی که بستر شکل گیری وتکامل انسان است، این شناخت ممکن نخواهد بود. می توان گفت بین انسان و محیط جغرافیایی او همیشه روابط متقابلی برقرار است، لذا در عین حال که در مطالعات محیطی توجه به مسائل و پدیده های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی از اهمیت زیادی برخوردار است، در مطالعات و تحولات سیاسی و اقتصادی نیز نقش عوامل محیطی و شرایط جغرافیایی جایگاه زندگی در یک محیط جغرافیایی بسیار چشمگیر است، چون عامل محیطی در ساختار اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نقش بنیادی دارند.
   علیرغم انفکاک بین ایران و مناطق آنسوی ارس در دوره قاجار، بین ایران و جای جای این مناطق علی الخصوص قره باغ، ریشه های مستحکم تاریخ و فرهنگ اصیل و طولانی قابل شناسایی و مشاهده است. در معماری، شعر، فرهنگ و ادب، و در تاریخ قره باغ و همچنین تاریخ ادبیات زادگاه صدها شاعر و هنرمند، این مشترکات تاریخی( موسیقی- مثل موسیقی قره باغ شکسته سی، هنر، ... ) هویدا بوده است. در تاریخ و ادبیات ایران نام و مشخصات بیش از 60 شاعر و سخن سرای قره باغی ثبت گردیده است که به زبان همگانی ایرانیان اشعارشان موجود و زینت بخش کتابخانه ها و مراکز علمی و ادبی می باشد. این شعرا علاوه بر فارسی، به ترکی آذری هم اشعاری سروده اند که بخش عمده آن مدایح و مراثی سالار شهیدان امام حسین (ع) می باشد. جالب آنکه قره باغ از نظر تعداد شعرای فارسی سرا در صدر نواحی همجوار خود نظیر شیروان، گنجه و باکو قرار دارد.
   نام قره باغ نخستین بار در آغاز سلطنت آق قویونلوها آمده و سپس در گاه نگار گرجی صده چهاردهم و کتاب نزهه القلوب، نوشته حمدالله مستوفی قزوینی، از آن یاد شده است. این نام در نوشته های اسلامی و ایرانی بصورت قره باغ، قراباغ، قاراباق، غراباغ و قاراباغ آمده است.
  
از زمان مغول قسمت جنوبی اران (آران) قره باغ خوانده می شود. در آثار نویسندگان ایرانی از این منطقه با نام قره باغ، قره باغ ارِِّان یاد شده، برای مثال عبدالرشید خوافی در کتاب مجمع الانساب معروف به حافظ ابرو و رشیدالدین فضل اله همدانی و دیگران نام این سرزمین را قره باغ اران ذکر کرده­اند.
   روستاها و محلات مختلف و متعددی در آذربایجان شرقی و اردبیل به قره­باغ نامگذاری شده است. و بسیاری از آداب و رسوم و تمدن انسان ساز اسلامی در میان این دو ملت شبیه هم ساری و جاری بوده است، و همچنان مثل گذشته این اسلوب زندگی در میان ملتها جریان دارد.

     در ادامه رییس اتحادیه آزادی قره باغ جمهوری آذربایجان  آکیف نقی که همراه با هیئت آذربایجانی در این نشست حضور داشتند اظهار داشت : مسئله قره باغ در ارتباط با همه مسلمانان دنیاست و این  تهدیدی برای دنیای اسلام می باشد.

   وی تصریح کرد : ما به وضوح مشاهده کردیم مسئله قره باغ متوجه ایران نیز می باشد و  لازمه حل مسئله قره باغ، ایجاد  وحدت و همدلی و ارتباطات تنگاتنگ بین ایران و آذربایجان است.

آکیف نقی با اشاره به قدمت اختلافات بین ارمنستان و آذربایجان ، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه درجنگ جهانی اول ارمنستان هیچ مالکیت ارضی نداشت، به واسطه دخالت های انگلستان و آمریکا و فرانسه که در صدر آن ها روسیه قرار داشته، توانست در خاک آذربایجان نفوذ نماید و از همان ابتدا در صدد تجاوز به خاک آذربایجان بود.

وی افزود: مسئله قره باغ تهدیدی برای دنیای اسلام بوده و ارامنه اشغالگر از همان ابتدا با اسلام سازگاری روحی نداشته است به عنوان مثال در قرن 17 گروهی از ارامنه افراطی اشغالگ در ظاهر به اسلام روی آوردند به طوری که با گذشت  300 سال نتوانستند خود را با اسلام وفق بدهند و اکنون در مناطقی از قفقاز و ترکیه ساکن می باشند.
    رییس تشکیلات آزادی قره باغ با  اشاره به اینکه از قدیم الایام مسلمانان ایران، آذربایجان و ترکیه حامی اقلیت ارامنی  بوده اند، اظهار کرد: اما ارمنستان همواره به این کشورها خیانت کرده است. آکیف نقی بیان کرد: ماهیت جنگ صلیبی هنوز تغییر نکرده، ما از ایران و ترکیه و دنیای اسلام در این خصوص مساعدت می طلبیم.
   وی افزود: ارامنه اشغالگر در صدد تفرقه افکنی میان ایران و ترکیه هستند تا با ایجاد جنگ شیعه و سنی هر دو کشور را سرنگون کند.

 رئیس جنبش مقاومت اسلامی قره باغ   روشن احمدلی   دیگر سخنران این نشست بود.

 وی گفت: موضوع قره باغ از حساسیت بالایی در کل جهان برخوردار است و مسلما برای ایران نیز خالی از اهمیت نیست.

 روشن احمدلی با اشاره به وحدت و همدلی ملت ایران در طول تاریخ برای مبارزه با دشمنان خود گفت: امید است مسلمانان جمهوری آذربایجان نیز همچون مردم ایران مبارزه را جدی گرفته و پیروزی را نصیب خود کنند.

 وی هدف استکبار جهانی از ایجاد مناقشاتی چون مناقشه قره باغ را ضربه زدن به اسلام دانسته و افزود: دشمن سرمایه گذاری کلانی روی این موضوعات انجام می دهد تا مسلمانان نتوانند فرهنگ غنی خود را در سطح جهان گسترش دهند.  روشن احمدلی توجه ایران به موضوع قره باغ و سفر هیئت مسئولین اتحادیه آزادی  قره باغ به تبریز را موجب شادی دوستان ایران و آذر بایجان و خشم دشمنان دانست. وی بستر ساز جنایات قره باغ را آمریکا و اسرائیل دانسته و گفت: آمریکا و اسرائیل سعی می کنند ظلم و ستم را در دنیا غالب کرده، به منافع شوم خود دست یابند.
   رئیس جنبش مقاومت اسلامی قره باغ وحدت را نیاز اصلی برای آزادسازی قره باغ خوانده و بیان داشت: امروز مسلمانان در دنیا مسئولیت بزرگی دارند. وی همچنین خواستار افزایش ارتباط دو کشور مسلمان ایران و جمهوری آذربایجان شده افزود: کسانی که قصد ایجاد اختلاف بین ایران و آذربایجان را دارند، هرگز به اهداف خود نخواهند رسید.

 دبیر کمیته پیگیری امور خارجی دفتر منطقه 7 کمیسیون حقوق بشراسلامی   دکتر احمدحسین انزابی در این نشست با بیان اینکه صهیونیست­ها هم در قره باغ و هم در حوادث اخیر آذربایجان دخیل هستند افزود: قره باغ بخشی جداناپذیر از جمهوری آذربایجان است و نیروهای ارمنی این منطقه را  اشغال کرده­اند.

وی با بیان اینکه شواهد زیادی  از نقض حقوق بشر در این منطقه به مجامع بین المللی ارائه شده است افزود: کمیته پیگیری امور خارجی دفتر منطقه 7 کمیسیون حقوق بشراسلامی مسائل نقض حقوق بشر در قره باغ را دنبال نموده و در پی مجازات بین المللی ناقضین حقوق بشر در این منطقه می باشد.
     دکتر انزابی با بیان اینکه قره باغ براساس استفتای از مقام معظم رهبری جزو لاینفک جهان اسلام می باشد افزود: همگان باید تلاش کنیم تا این منطقه به آغوش اسلام بازگردد. وی اعمال ارامنه و عمال خارجی شان در ارتکاب فجایع قره باغ  را نمونه آشکار از نقض وقیحانه حقوق بشر و بی اعتنایی بی شرمانه به قوانین حقوق بین المللی دانست و افزود: این جنایات با کنوانسیون های مختلف ژنو ،  منشور جهانی حقوق بشر ، منشور جهانی کودکان و زنان و حقوق بشراسلامی ضدیت آشکار دارد.
   عضو هیئت اجرایی دفتر منطقه 7 کمیسیون حقوق بشر اسلامی به  نسل­کشی صورت گرفته در قره باغ اشاره نموده و افزود: فاجعه ای که در سال 1992 توسط ارمنیان در شهر خوجالی پدید آمد تنها یک عمل تروریستی عادی نیست بلکه جنایتی است بی سابقه علیه تمام بشریت که نیاز به موشکافی بین المللی دارد.
   دکتر انزابی با قرائت شعری در وصف مقاومت مردم مسلمان قره باغ ، خواستار واکنش شایسته مجامع بین الملل حقوق بشری به موارد نقض حقوق بشر در قره باغ شده و افزود: دفتر منطقه 7 آمادگی خود را برای حضور فعال در همایش بین المللی قره باغ اعلام می دارد.

           در این نشست رییس اتحادیه اجتماعی کمک به مادران سرباز جمهوری آذربایجان خانم نورسته ابراهیم اوا نیز سخنرانی داشتند : آزادی قره باغ نیازمند وحدت مسلمانان ایران و جمهوری آذربایجان است. وی افزود: آغوش جمهوری اسلامی ایران برای تمام ستم دیدگان دنیا از جمله مظلومین قره باغ باز بوده است.

 

 

    رییس اتحادیه اجتماعی کمک به مادران سرباز جمهوری آذربایجان در سمینار علمی «منازعه قره باغ ،دلایل و پیامدها» گفت: باید وحدت بین مسلمانان آذربایجان و ایران افزایش یابد تا شکستی قطعی دامنگیر ارامنه اشغالگر شود چرا که هیچ نیرویی بالاتر و قوی تر از نیروی وحدت نمی باشد. نورسته ابراهیم اوا با بیان اینکه ایران مهد تفاسیر اصیل قرآن و احادیث ائمه اطهار بوده، گفت: تمام کشورها جهت برخورداری از این گنجینه های معنوی به ایران مراجعه می کنند و مسلما آغوش جمهوری اسلامی ایران برای تمام ستم دیدگان دنیا باز بوده و ملت ایران همواره حامی مسلمانان جهان بوده است.
   وی با اشاره به اینکه حضرت آیت الله خامنه ای نائب امام زمان (عج) است، افزود: مقام معظم رهبری  مرجع تقلید قابل اعتماد برای مسلمانان بوده و ایشان تمییزدهنده حق از باطل است، چرا که در عصری که گرگ در لباس میش نمایان می شود، تشخیص حق از باطل به مراتب سخت است.
    نورسته ابراهیم اوا خاطرنشان کرد: ارامنه اشغالگر در دنیا جایگاه خاصی نداشته و منفور تلقی می شوند، چرا که ثابت شده آن ها نتوانستند به اسلام ایمان بیاورند و دسیسه های آن ها بر همگان آشکار شد.
    رییس اتحادیه اجتماعی کمک به مادران سرباز جمهوری آذربایجان با بیان اینکه روسیه بنابه سیاست های خاص جهت دستیابی به منافع خود، از ارامنه افراطی اشغالگر در اشغال خاک قره باغ حمایت کرد، برای باز پس گیری خاک  قره باغ از مقام معظم رهبری درخواست کمک و یاری نمود و ادامه داد:  باید وحدت بین مسلمانان آذربایجان و ایران افزایش یابد تا شکستی قطعی دامنگیر ارامنه اشغالگر شود چرا که هیچ نیرویی بالاتر و قوی تر از نیروی وحدت نمی باشد

در ادامه از فراخوان مقاله همایش بین المللی قره باغ با حضور فعالان آزاد سازی قره باغ نیز رونمایی شد.

 

 

     رییس اتحادیه آزادی قره باغ جمهوری آذربایجان - آکیف نقی - اظهار داشت: افزایش روابط بین ایران و آذربایجان لازمه حل مسئله قره باغ است. آکیف نقی در حضور هیئتی از جمهوری آذربایجان و جمعی از اساتید و اصحاب رسانه گفت:  مسئله قره باغ در ارتباط با همه مسلمانان دنیا است و این  تهدیدی برای دنیای اسلام می باشد. وی تصریح کرد : ما به وضوح مشاهده کردیم مسئله قره باغ متوجه ایران نیز می باشد و  لازمه حل مسئله قره باغ، ایجاد  وحدت و همدلی و ارتباطات تنگاتنگ بین ایران و آذربایجان است. 

    وی با اشاره به قدمت اختلافات بین ارمنستان و آذربایجان ، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه درجنگ جهانی اول ارمنستان هیچ مالکیت ارضی نداشت، به واسطه دخالت های انگلستان و آمریکا و فرانسه که در صدر آن ها روسیه قرار داشته، توانست در خاک آذربایجان نفوذ نماید و از همان ابتدا در صدد تجاوز به خاک آذربایجان بود. وی تصریح کرد: مسئله قره باغ تهدیدی برای دنیای اسلام بوده و ارامنه اشغالگر از همان ابتدا با اسلام، سازگاری روحی نداشته­اند، به عنوان مثال در قرن 17 گروهی از ارامنه افراطی اشغالگر در ظاهر به اسلام روی آوردند به طوری که با گذشت  300 سال نتوانستند خود را با اسلام وفق بدهند و اکنون در مناطقی از قفقاز و ترکیه ساکن می باشند. رییس تشکیلات آزادی قره باغ با  اشاره به اینکه از قدیم الایام مسلمانان ایران، آذربایجان و ترکیه حامی اقلیت ارامنه  بوده اند، اظهار کرد: اما ارمنستان همواره به این کشورها خیانت کرده است. آکیف نقی بیان کرد: ماهیت جنگ صلیبی هنوز تغییر نکرده، ما از ایران و ترکیه و دنیای اسلام در این خصوص مساعدت می طلبیم. وی افزود: ارامنه اشغالگر در صدد تفرقه افکنی میان ایران و ترکیه هستند تا با ایجاد جنگ شیعه و سنی هر دو کشور را سرنگون کند.